16/2/12

H τσικνοπεμπτη

Οι εβδομάδες που ορίζουν το Τριώδιο είναι η Απολυτή , η Απόκρεω  και η Τυροφάγος. Η Πέμπτη της εβδομάδας των Απόκρεω ονομάζεται και "τσικνοπέμπτη". Σύμφωνα με το έθιμο την ημέρα αυτή επιβάλλεται η κρεοφαγία, όπως εξάλλου μαρτυρά και το όνομα που προέρχεται από τις λέξεις τσίκνα (μυρωδιά ψητού κρέατος) + Πέμπτη. 

Οι ρίζες του εθίμου είναι άγνωστες. Ίσως πρόκειται για παγανιστικό έθιμο που ενσωματώθηκε, όπως και τόσα άλλα, στις χριστιανικές συνήθειες και συνεχίστηκε στους αιώνες. Ας μην ξεχνάμε ότι η μεγαλύτερη προσφορά των Αρχαίων Ελλήνων στους θεούς τους ήταν η τσίκνα των ζώων που θυσίαζαν προς τιμήν του. Η Τσικνοπέμπτη γιορτάζεται και στο Ζέλι, όπως σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας, με φαγητό, ποτό και γλέντι.

Πολλές οι μνήμες από τις Τσικνοπέμπτες των παιδικών μου χρόνων, αρχικά στα καφενεία του χωριού στα μέσα της δεκαετίας του '80 κι αργότερα στις αρχές τις δεκαετίας του '90 στην ταβέρνα του Τσουγγάνη. Τα εδέσματα απλά, προβατίνα στη σούβλα, σαλάτα, ψωμί και φέτα, γκουρμεδιές στο Ζέλι δεν είχαμε. Άφθονο κρασί και γλέντι μέχρι πρωϊας. 

Ο κόσμος ήξερε να τιμά και να χαίρεται τις ξεχωριστές μέρες του χρόνου κι έτσι καταλάβαινε και το νόημα των γιορτών. Κι όλα αυτά συνέβαιναν σε μια εποχή πολύ κοντινή στη σημερινή, που δυστυχώς όλες οι μέρες μοιάζουν ίδιες και τα πάντα έχουν ισοπεδωθεί.

15/2/12

Δημοτικό συμβούλιο ..μετά καρπαζιάς

Έντονο επεισόδιο έλαβε χώρα στο δημαρχείο Αμφίκλειας την Παρασκευή 10/2/2012 μεταξύ των συμβούλων της πλειοψηφούσας παραταξης κ.κ. Καλλιακούδα και Βαφειά. Σύμφωνα με το Lamia report οι δύο δημοτικοί σύμβουλοι ήρθαν στα χέρια σε συνάντηση που είχαν οι δημοτικοί σύμβουλοι με νέους της Αμφίκλειας με αφορμή συζήτηση για το τεχνικό πρόγραμμα του Δήμου Αμφίκλειας - Ελάτειας το οποίο o κος Βαφειάς καταψήφισε.

Είναι λυπηρό σε αυτή την εποχή που η συνεργασία όλων μας είναι απαραίτητη να συμβαίνουν τέτοια περιστατικά. Προτεραιότητα των δημοτικών συμβούλων θα έπρεπε να είναι η άμεση επίλυση των τόσων προβλημάτων που έχει η περιοχή μας και όχι οι καρπαζιές ....







http://www.lamiareport.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=44741&Itemid=68

O Παπούλιας κι ο μισθός του

Μόλις σήμερα, ο αξιότιμος  κος Κάρολος Παπούλιας, ζήτησε από τον Υπουργό Οικονομικών να "τον απαλλάξει από το μισθό που λαμβάνει ως Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας" , προκειμένου να συμβάλλει και αυτός με τη σειρά του στη διάσωση της χώρας.

Δυο χρόνια μετά την προσφυγή μας στο μηχανισμό στήριξης του ΔΝΤ κι ενώ ο ελληνικός λαός έχει υποστεί τα πάνδεινα, έρχεται με αυτή την κίνηση να αποδείξει τι? Ότι συμπάσχει με τον άνεργο που δεν έχει τα μέσα να επιβιώσει, ή με τον εργαζόμενο και το συνταξιούχο, που τον τελευταίο καιρό έχουν δει τις αποδοχές τους να μειώνονται σημαντικά , για να μην πω να εκμηδενίζονται?

Τόσο καιρό, που η χώρα ταλανίζεται από την κρίση και πολιτικές θύελλες ξεσπούν με κάθε ευκαιρία, είναι ο μόνος, που θα μπορούσε, ίσως, μέσω της παραίτησής του, να δώσει μια λύση. Όχι μόνο δεν το έκανε, αλλά,  χωρίς φόβο και πάθος, συναίνεσε και συναινεί αδιαμαρτύρητα σε όλα όσα οι πολιτικοί αρχηγοί και η τρόικα επιβάλλουν. 

Ας πάψουν, λοιπόν, οι κορώνες και οι έπαινοι για την πρωτοβουλία του Προέδρου, γιατί πλέον δεν πείθουν κανέναν. Το μόνο που ταιριάζει να λέγεται είναι το γνωστό απόσπασμα από το Κατα Ματθαίον Ευαγγέλιο: "Ουαι υμίν γραμματείς και φαρισαίοι, ΥΠΟΚΡΙΤΑΙ ότι  καθαρίζετε το έξωθεν τού ποτηρίου και της παροψίδος, έσωθεν δε γέμουσιν εξ αρπαγής και αδικίας."




14/2/12

Σας ευχαριστώ

Αγαπητοί μου φίλοι,

με μεγάλη μου χαρά βλέπω ότι το συγκεκριμένο ιστολόγιο έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον σας και οι επισκέψεις είναι συχνές. 

Θέλω να σας ευχαριστήσω για το χρόνο που διαθέτετε να διαβάσετε τα άρθρα μου. 


Είναι σημαντικό για μένα να γνωρίζω πόσοι και κυρίως ποιοί από σας με παρακολουθείτε και γι' αυτό σας παρακαλώ είτε να εγγραφείτε στο blog (υπάρχει σχετική παραπομπή στο παράθυρο "Αναγνώστες") είτε να αξιολογείτε τα άρθρα (στο τέλος κάθε άρθρου υπάρχουν δύο κουτιά "Ενδιαφέρον" και "Αδιάφορο" τα οποία μπορείτε να κλικάρετε). 

Περιμένω τα σχόλια, τις ιδέες και τις πληροφορίες σας ως σχόλια στο κάθε άρθρο, διαφορετικά - αν δεν θέλετε να το κάνετε δημόσια - στο εμαίλ despina.zelianaiou@gmail.com.


Σας ευχαριστώ και πάλι για την ανταπόκρισή σας.

Οπούντιοι Λοκροί

Μπορεί το όνομα του χωριού μας να προέρχεται, σύμφωνα με μια άποψη από τους Οζολούς Λοκρούς, γεωγραφικά, όμως, το Ζέλι βρίσκεται  στην Οπούντια Λοκρίδα.

Σύμφωνα με το Στράβωνα (Γεωγραφικά , Θ' κεφ. 3) οι Οπούντιοι Λοκροί κατοικούσαν από την Αρχαϊκή εποχή στο μεγαλύτερο μέρος της Ανατολικής Φθιώτιδας και ήταν διαχωρισμένοι σε δύο φύλα τους Οπούντιους (από την πόλη Οπούς) και τους Επικνημίδιους  (από το όρος Κνήμις) Λοκρούς.  Πρωτεύουσα ήταν η πόλη Οπούς ή Οπούντας (Αταλάντη). Σημαντικότερες πόλεις ήταν το Θρόνιο, η Σκάρφη, ο Κύνος (Λιβανάτες), ο Δαφνούς (Άγιος Κωνσταντίνος), η Τάρφη, η Βήσσα και η Ελάτεια.  

Το πολίτευμα των Λοκρών ήταν δημοκρατικό και σε αντίθεση με άλλες πόλεις – κράτη της αρχαίας Ελλάδας δεν ίσχυε το καθεστώς της δουλείας. Ο  Παραρρηγόπουλος στην "Ιστορια του Ελληνικού Έθνους" αναφέρει  ότι συχνά  εμπαιζόταν από τους συγχρόνους τους για το ότι δεν χρησιμοποιούσαν δούλους. Τα κτήματά τους τα καλλιεργούσαν φτωχοί αλλά ελεύθεροι πολίτες.


'Ελαβαν μέρος στον Τρωικό πόλεμο, με 40 πλοία και αρχηγό τον Αίαντα το Λοκρό, όπως αναφέρει ο Όμηρος στην Ιλιάδα. Συμμετείχαν "πανστρατιῇ" (με όλοκληρο το στρατό τους), σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, στη μάχη των Θερμοπυλών και στη Ναυμαχία του Αρτεμισίου με 7 πλοία. Παρουσιάζονται ως πολεμιστές μεγάλης ανδρείας, που τιμούσαν ιδιαίτερα το θεό του πολέμου 'Αρη.

Τα χνάρια των Οπουντίων Λοκρών σβήνουν με την κατάκτηση του Οπούντα από τους Ρωμαίους το 195 π.Χ..

Αργυρά νομίσματα των Οπουντίων Λοκρών
4ος π.Χ. αιώνας










13/2/12

Οι μασκαράδες

'Αλλος ένας "θεσμός" της περιόδου των Αποκριών ήταν οι μασκαράδες. Το έθιμο κορυφωνόταν την τελευταία εβδομάδα της Αποκριάς με παρέες νεαρών, κυρίως, να μεταμφιέζονται και να γυρνάνε είτε στις φωτιές που άναβαν στις γειτονιές, είτε στα σπίτια, όταν ο καιρός δεν επέτρεπε "εξωτερικές δραστηριότητες".

Τα κοστούμια απλά κι ευφάνταστα. Τα μπαούλα και οι γιούκοι άνοιγαν και ό,τι μπορούσε να βρεθεί χρησιμοποιούταν. Τα μισοφόρια και τα μαντήλια των γιαγιάδων, τα γαμπριάτικα κοστούμια  και τα στρατιωτικά των πατεράδων, τα φουστάνια και τα νυφικά των μανάδων, ακόμα μεσάλια, σεντόνια και μαντανίες. 

Γέμιζαν οι δρόμοι από "γριές", "νύφες", "γαμπρούς" , "στρατηγούς" και "φαντάσματα" , οι έννοιες "batman", "superman", "spiderman", παντελώς άγνωστες. Με κόστος μηδέν το κέφι άναβε. Τα σπίτια άνοιγαν, χωρίς φόβο, όπως και οι καρδιές των ανθρώπων.Μνήμες μια άλλης εποχής που η ανθρωπιά περίσσευε κι η εγκληματικότητα ήταν μια λέξη άγνωστη.


12/2/12

Οι φωτιές της Αποκριάς

Καθώς οι Απόκριες πλησιάζουν, ήρθε στο νου μου ένα έθιμο που πρόλαβα και βίωσα στο Ζέλι στα παιδικά και τα εφηβικά μου χρόνια. Μιλάω για τις φωτιές που άναβαν στις γειτονιές κάθε βράδυ από την Τσικνοπέμπτη μέχρι και την Κυριακή της Αποκριάς.

Οι προετοιμασίες πυρετώδεις, από νωρίς το απόγευμα να μαζευτούν τα ξύλα, είτε ζητώντας τα από τους γείτονες, είτε κλέβοντας τα , όταν δεν βρίσκαμε ανταπόκριση ή όταν αργά το βράδυ πια μας τέλειωναν τα "νόμιμα" και θέλαμε να μείνουμε λίγο ακόμα.

Με το που έπεφτε το σκοτάδι  η φωτιά άναβε στο κέντρο της γειτονιάς και όλοι μικροί - μεγάλοι συγκεντρωνόμασταν γύρω της. Μουσική, χορός, ανέκδοτα, παιχνίδι , κουβέντα, γλυκά απαραίτητα και  κανέναν μεζεδάκι με λίγο κρασί που και που για να ανάβουν τα αίματα. Καμία φορά και καυγάδες, όταν κάποιος γείτονας φοβόταν μην του καπνιστεί το σπίτι κι επέμενε να σβήσει η φωτιά, χωρίς, ωστόσο, να το πετυχαίνει. Αλλά και κατασκοπία στις άλλες γειτονίες να δούμε πόσο μεγάλες ήταν οι δικές τους φωτιές και όποτε κρινόταν αναγκαίο δεν έλειπαν κι οι "δολιοφθορές" για να μη μας ξεπεράσουν οι αντίπαλοι.

Πολλά και τα ευτράπελα, ακόμα θυμάμαι το πάθημα του γείτονά μας - που κάθε βράδυ έβγαινε μ' ένα τενεκέ νερό  για .."πυρόσβεση" - όταν μια μέρα αλλάξαμε τον τενεκέ με το νερό στην αυλή του μ' έναν με πετρέλαιο. Κι εκεί που ήταν σίγουρος οτι η φωτιά θα σβήσει έμεινε "κάγκελο" όταν την είδε να φουντώνει.

Ωραίο το έθιμο και είναι κρίμα που πλέον δεν υπάρχει. Ο κόσμος διασκέδαζε, ερχόταν κοντά, κουβέντιαζε και συνεργαζόταν και ίσως να είναι αυτό το αντίδοτο στις δύσκολες ώρες που περνάμε, να αναβιώσουν όλα εκείνα τα έθιμα που τόσο μας έδεναν.